ACM ConsuWijzer gebruikt cookies alleen om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. We slaan geen persoonsgegevens op en delen geen data met derden.

Wie is wie op de energiemarkt?

Vragen en antwoorden over ons toezicht op energieleveranciers

In 2021 gingen 6 energieleveranciers failliet door de stijging van de energieprijzen. Veel consumenten zijn daardoor hun voorschotten en welkomstpremie kwijtgeraakt. Deze consumenten kregen een andere leverancier, waar ze meer moesten betalen. Toen de leveranciers failliet gingen, wilden we consumenten graag beter kunnen beschermen. Daarom hebben wij een onafhankelijk onderzoek laten uitvoeren. We hebben het onderzoeksbureau gevraagd of we meer kunnen doen om consumenten te beschermen bij faillissementen.

We gaan actief aan de slag met de adviezen van het onderzoeksbureau. Sommige adviezen gaan we meteen opvolgen. Voor andere adviezen moet worden onderzocht of het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) de wet moet wijzigen. De belangrijkste acties:

1. Strengere eisen stellen aan leveranciers

We willen nog strengere eisen stellen aan energieleveranciers. Dat kunnen we doen omdat wij de vergunningen afgeven. Ze hebben deze vergunning nodig om energie te mogen leveren. Om de vergunning te krijgen moet je voldoen aan eisen op het gebied van techniek, organisatie en financiën. Met strengere eisen willen we dat leveranciers genoeg geld hebben om in de toekomst energie te blijven leveren. We willen ook dat leveranciers een plan hebben voor als ze toch geldproblemen krijgen.

Eerst moeten wij deze strengere eisen vaststellen. Dat doen wij in zogenaamde ‘beleidsregels’. In de beleidsregels stellen we vast hoe streng we de wet toepassen. Die gaan we snel maken zodat ze klaar zijn vóórdat de winter begint. In de winter zijn de kosten voor de levering van energie het hoogst, en de kans op geldproblemen ook.

We gaan snel in gesprek met experts en betrokken organisaties. Wij gaan bespreken hoe ons toezicht de consument beter kan beschermen tegen faillissementen van energieleveranciers.

2. Meedenken over aanpassingen van de wet

Voor sommige adviezen uit het rapport moet de wet eerst veranderen. Wij kunnen de wet zelf niet aanpassen. Dat doet het ministerie van EZK. Wij kunnen wel adviseren en meedenken.

Een voorbeeld van zo’n aanpassing is een garantiefonds. Zo’n fonds kan ervoor zorgen dat klanten hun geld terugkrijgen als hun energieleverancier failliet gaat.

Een ander voorbeeld is het korter maken van de periode waarin klanten niet mogen overstappen. Als een energieleverancier failliet gaat, dan neemt een andere leverancier de klanten over. De klanten kunnen niet zelf een nieuwe leverancier en nieuw contract kiezen. Daardoor moeten zij wachten tot ze kunnen overstappen. We gaan samen met het ministerie van EZK kijken of dit beter kan.

Als we nog strenger toezichthouden op de financiën van energieleveranciers, dan wordt de kans op faillissementen kleiner. Maar wij kunnen bijna nooit voorkomen dat leveranciers failliet gaan, bijvoorbeeld bij onverwacht hoge energieprijzen. Gaat uw leverancier toch failliet? Dan kunnen extra maatregelen er wel voor zorgen dat u beter beschermd bent. Een garantiefonds kan er bijvoorbeeld voor zorgen dat u uw voorschotten terugkrijgt. De onderzoekers raden het ministerie van EZK aan om de voordelen en nadelen van zo’n garantiefonds af te wegen. Wij kunnen daarover meedenken.

Uit het onderzoek blijkt dat wij meer kunnen doen, maar helaas betekent dat niet dat we konden voorkomen dat energieleveranciers failliet gingen.

Toezicht kan bijna nooit faillissementen voorkomen. Ook niet met strengere regels. De onderzoekers bevestigen dit. Energieleveranciers gaan failliet om verschillende redenen. Bijvoorbeeld door de onverwachte, extreem hoge prijzen. Of doordat de leveranciers te veel risico’s nemen. Strengere regels maken de kans straks wel kleiner dat energieleveranciers failliet gaan.

De leveranciers kregen een vergunning omdat ze aan de eisen voldeden. De energiemarkt is sinds 2004 een vrije markt. Leveranciers hebben een vergunning nodig om energie te mogen leveren aan consumenten en kleine bedrijven. Toen deze leveranciers een vergunning bij ons aanvroegen was de energiemarkt rustig. Zij toonden aan dat hun techniek, organisatie en financiën goed genoeg waren. Niemand kon voorspellen dat de energieprijzen in 2021 zo onverwacht en zo veel zouden stijgen.

Nee, dat kunnen we niet. We gaan de betrouwbaarheid van energieleveranciers extra controleren. Maar we kunnen die informatie niet openbaar maken. Geldproblemen leiden niet altijd tot een faillissement. Een waarschuwing kan juist een faillissement veroorzaken. Als we vertellen dat een energieleverancier geldproblemen heeft, zullen veel klanten snel overstappen of geld terugboeken. De kans wordt dan nog groter dat de leverancier failliet gaat.

Hebt u schade door een faillissement? Dan kunt u contact opnemen met de curator van de failliete leverancier. Hij handelt deze schademeldingen af. U kunt ook juridische hulp zoeken of naar de rechter gaan. Voor juridisch advies kunt u contact opnemen met het Juridisch Loket of een advocaat. Hebt u een rechtsbijstandverzekering? Neem dan contact met hen op.

Meer informatie:

Zie ook