Afspraken tussen bedrijven

Concurrentiebeperkende afspraken tussen bedrijven

Bedrijven concurreren met elkaar op prijs en kwaliteit. Maar sommige bedrijven maken afspraken om niet met elkaar te concurreren. Zo kunnen ze een hogere prijs vragen voor hun product of dienst. En afspreken om niet in elkaars gebied te werken. Deze afspraken noemen wij een kartel. Kartels zijn een vorm van concurrentievervalsing en daarom verboden.

De ACM vindt het belangrijk dat bedrijven eerlijk concurreren, zodat u niet teveel betaalt of minder keuze heeft.

Waarom heb ik soms weinig keuze in waar ik een bepaald product kan kopen?

Dit kan verschillende oorzaken hebben. Het kan komen door afspraken tussen de fabrikant en winkel. Bijvoorbeeld over welke winkels haar producten wel en niet mogen doorverkopen. Of door afspraken tussen concurrenten. Bijvoorbeeld over het verdelen van de markt of klanten.

Waarom moet ik soms overal dezelfde prijs betalen?

Soms kost een product overal hetzelfde, maar is er toch geen kartel. Dit kan komen door bijvoorbeeld adviesprijzen of volggedrag. Bij adviesprijzen adviseert een fabrikant de winkels zijn producten tegen een bepaalde prijs te verkopen. Maar de verkoper mag die prijs ook verhogen of verlagen. Een adviesprijs mag in de praktijk dus niet neerkomen op een vaste of minimum prijs.

Soms kosten producten overal hetzelfde doordat heel gemakkelijk te zien is hoeveel een ander bedrijf voor het product vraagt. Dan volgen bedrijven elkaars prijs vanzelf. Dit mag. Maar bedrijven mogen niet via de openbare weg, bijvoorbeeld de media, concurrentiegevoelige informatie met elkaar delen. Denk bijvoorbeeld aan voorgenomen prijsverhogingen.

Hoe kan een kartel eruitzien?

Een kartel kan een afspraak op papier zijn. Maar ook mondelinge afspraken tellen.

Een kartel kan uit heel verschillende bedrijven bestaan. Het kan een kartel zijn van bedrijven die concurrenten van elkaar zijn en die bijna dezelfde producten maken of diensten leveren. Maar het kan ook een kartel zijn van bedrijven die juist al vaak zaken met elkaar doen. Bijvoorbeeld een fabriek en een supermarkt.

Bedrijven kunnen ook precies hetzelfde doen, zonder dat ze daar duidelijk afspraken met elkaar over hebben gemaakt. Ze letten dan goed op elkaar en als de concurrent bijvoorbeeld de prijs van zijn product of dienst verhoogt, dan doet dat bedrijf dat ook. Als bedrijven expres hetzelfde doen om samen de concurrentie dwars te zitten, dan noemen we dit een onderling afgestemde gedraging. Dit is ook verboden in de Mededingingswet.

Wanneer mogen bedrijven wel met elkaar samenwerken?

Op het kartelverbod bestaan uitzonderingen. De meest voorkomende is wanneer het gaat om een klein samenwerkingsverband:

  • Niet meer dan acht betrokken bedrijven met een gezamenlijke omzet die lager is dan:
    • 5,5 miljoen euro, als de bedrijven vooral goederen leveren
    • 1,1 miljoen euro, in alle andere gevallen, bijvoorbeeld dienstverlening
  • Of als de betrokken bedrijven samen minder dan 10% van de markt hebben. En de afspraken geen negatieve invloed hebben op de handel binnen Europa.

Er zijn nog meer uitzonderingen. Bijvoorbeeld omdat Europese regels een uitzondering maken voor economische vooruitgangen waarvoor een samenwerking noodzakelijk is.

Wat kan ik doen als ik een tip heb over een kartel?

Heeft u het idee dat bepaalde bedrijven kartelafspraken maken? Meld dit dan bij ons. De ACM kan haar werk beter doen als u een tip geeft.

Let op

Schrijf duidelijk op wat het bedrijf doet en hoe volgens u de Mededingingswet wordt overtreden.

Let op: u kunt hier commentaar geven op onze website. Hebt u een vraag over uw persoonlijke situatie? Of wilt u een melding doen over een bedrijf? Neem dan contact met ons op.