Top van dit document

Direct naar de inhoud

logo ConsuWijzer

Praktisch advies van de overheid over uw rechten als consument

Decoratieve afbeelding

ConsuWijzer krijgt wel eens vragen over oplichting, fraude en oneerlijke handelspraktijken. In dit Consumententhema leggen wij uit wat het verschil is tussen deze begrippen. Ook leggen wij uit wat ConsuWijzer bij dit soort situaties voor u kan betekenen. En wat u kunt doen als u te maken krijgt met een oneerlijke handelspraktijk, oplichting of fraude.

Wat is fraude en oplichting?

Fraude en oplichting zijn begrippen die op verschillende manieren geregeld zijn in het strafrecht. Deze regels vallen buiten het werkterrein van ConsuWijzer. Wij kunnen u dan ook geen goed advies geven over fraude en oplichting. Wel geven wij u de volgende algemene informatie over deze onderwerpen.

Van oplichting of fraude is sprake als iemand met slimme trucs van iemand anders zijn geld, producten of iets soortgelijks probeert af te troggelen. Dit kan bijvoorbeeld omdat deze persoon zich voordoet als iemand anders, of door leugens te vertellen. Of hij doet dit via andere handige trucs. Het gaat bij oplichting vooral om de bedoeling van degene die deze trucs gebruikt. Hij moet echt de bedoeling hebben om van iemand anders geld te krijgen. Waarbij hij bijvoorbeeld nooit de bedoeling heeft gehad om producten te sturen of diensten te leveren.

Voorbeelden van fraude en oplichting

Situatie 1

U wordt gebeld door iemand die zegt dat hij een medewerker is van uw bank. Hij vraagt uw creditcardgegevens en uw code voor een controle. U geeft deze gegevens. Er wordt vervolgens een groot bedrag van uw rekening afgeschreven. U belt uw bank. De bank geeft aan dat degene die u gebeld heeft, geen medewerker van de bank kan zijn geweest.

Situatie 2

U ziet een advertentie op een website. U kunt een mooie grote villa huren in het buitenland voor een aantrekkelijke prijs. U betaalt vooruit en alles lijkt geregeld te zijn. Vervolgens komt u aan op de bestemming en ziet u dat de plaats waar uw villa zou moeten staan, een groot kantoorgebouw is gevestigd. U probeert contact op te nemen met het bedrijf waar u de villa bij geboekt hebt maar deze blijkt achteraf niet te bestaan. De persoon waar u contact mee had lijkt met de noorderzon vertrokken te zijn.

Soorten fraude en oplichting

Afrikaanse netwerken

Er zijn mensen en bedrijven in Afrika die u via internet of e-mail vragen om bijvoorbeeld geld over te maken naar hun bankrekening. Of ze vragen u of u uw bankrekeningnummer geeft zodat u geld van hen kan ontvangen.

Faillissementsfraude

Iemand die failliet is zorgt ervoor dat zijn spullen weg zijn waardoor schuldeisers geen beslag meer kunnen leggen op die spullen.

Identiteitsfraude

Iemand maakt illegaal gebruik van andermans persoonsgegevens.

Wat is een oneerlijke handelspraktijk?

Voor oneerlijke handelspraktijken bestaan er speciale regels. De Wet Oneerlijke Handelspraktijken (OHP) regelt dat de verkoop van producten of diensten door ondernemers niet misleidend of agressief mag zijn. Deze wet geldt voor ondernemers. Houdt de ondernemer zich niet aan deze regels? Dan kan er sprake zijn van een oneerlijke handelspraktijk.

De begrippen fraude, oplichting en oneerlijke handelspraktijken lijken op elkaar. Bij oplichting en fraude is er bij de ander niet de bedoeling om producten of diensten te leveren. Bij een oneerlijke handelspraktijk is die bedoeling er wel maar gebeurt dit door bijvoorbeeld misleidende informatie te geven. Of iets op een agressieve manier te verkopen.

Hieronder geven wij een paar voorbeelden van verkooppraktijken die niet mogen volgens de Wet Oneerlijke Handelspraktijken:

Misleidende verkoop

Een ondernemer mag geen:

  • Misleidende reclame maken, dus reclame maken waarbij hij dingen zegt die niet waar zijn.
  • Reclame maken voor producten die niet beschikbaar zijn. Dit worden ook wel 'lokkertjes' genoemd.
  • Een gratis product aanbieden zonder te vertellen dat u daarna iedere maand nog meer producten krijgt waarvoor u moet betalen.
  • Belangrijke informatie over het product of de dienst die u afneemt weglaten of verstoppen. De ondernemer moet u alle belangrijke informatie geven over het product of de dienst. Bijvoorbeeld over de prijs, de eigenschappen en hoe het product werkt. Deze informatie moet volledig en duidelijk zijn.

Agressieve verkoop

  • Een ondernemer mag geen ongevraagde producten toesturen en u vragen of u deze producten wilt betalen, terugsturen of bewaren.
  • Een ondernemer mag ook niet zeggen dat u bijvoorbeeld het pand niet uit mag voordat u een overeenkomst hebt gesloten.
  • Ook mag de ondernemer u niet laten denken dat u een prijs hebt gewonnen, terwijl er helemaal geen prijs is. Of een prijs waarvoor u toch moet betalen.
  • De ondernemer mag u ook niet onder druk zetten. Hij mag u niet dwingen een bepaald product te kopen, waardoor u een beslissing neemt die u anders niet had genomen.

De Consumentenautoriteit, een van de toezichthouders achter ConsuWijzer, houdt toezicht op deze regels.

Wat kan ConsuWijzer wel voor u betekenen bij deze onderwerpen?

ConsuWijzer geeft advies over de regels van het consumentenrecht. Wij kunnen u alleen advies en informatie geven over de rechten en plichten die u hebt bij de aankoop van producten en diensten. Deze producten en diensten moeten zijn aangeboden door een ondernemer. En u moet daarbij een particulier zijn aan wie de producten en diensten worden aangeboden. De regels die gelden bij oplichting en fraude komen, zoals gezegd, uit het strafrecht. ConsuWijzer kan u daarover geen advies of informatie geven.

Soms is er bij oplichting of fraude toch sprake van een oneerlijke handelspraktijk. En andersom. Vermoedt u dat u te maken hebt met oplichting of fraude? Dan kan uw melding dus zeker ook interessant zijn voor de toezichthouders achter ConsuWijzer. De Consumentenautoriteit, een van de toezichthouders achter ConsuWijzer, houdt onder andere toezicht op de regels die te maken hebben met oneerlijke handelspraktijken.

Vaak hangt fraude en oplichting ook samen met het consumentenrecht. Hebt u vragen of klachten over een ondernemer? Omdat u iets gekocht hebt of van plan bent om iets te kopen? Dan kunt u dus wel bij ConsuWijzer terecht voor advies of informatie.

Hieronder geven wij u twee voorbeelden.

Opgelicht? Komt de verkoper de koopovereenkomst niet na? Of allebei?

U bestelt een product, u betaalt vooruit maar het product wordt niet geleverd. U krijgt slecht contact met de ondernemer. U hebt op internet gezocht en u hebt een aantal berichten gelezen van andere klanten die ook geen producten hebben gekregen.

Bent u opgelicht? Het voelt voor u in elk geval wel zo. Er kan hier sprake zijn van oplichting. Maar u hebt in dit voorbeeld ook een koopovereenkomst gesloten met de verkoper. Hierdoor zijn er verplichtingen voor de verkoper. Hij moet u het product leveren. Kan of wil de verkoper dit niet? Dan hebt u recht op uw geld terug. Dat zeggen de regels die over het consumentenrecht gaan.

Heb ik te maken met oplichting of een oneerlijke handelspraktijk?

U bestelt een tas. Hierbij wordt door de verkoper gezegd dat het gaat om een tas van een bekend merk. U krijgt de tas geleverd maar u ziet dat het product namaak is. De verkoper heeft u dus verkeerde informatie gegeven. De verkoper wil u uw geld niet teruggeven.

In dit voorbeeld is er misschien sprake van oplichting. Maar ook van een oneerlijke handelspraktijk. De verkoper geeft u verkeerde informatie over de eigenschappen van het product. De Consumentenautoriteit ziet toe op de regels voor consumentenbescherming en oneerlijke handelspraktijken. Dit kan dus een interessante melding zijn voor deze toezichthouder. Daarom is het belangrijk dat u uw ervaring met de ondernemer meldt bij ConsuWijzer. En u kunt bij ons terecht voor advies over uw rechten als consument.

Wilt u meer lezen over de acties van de Consumentenautoriteit met betrekking tot oneerlijke handelspraktijken? Kijk dan op de website van de Consumentenautoriteit.

Ik vermoed dat ik toch ben opgelicht, wat kan ik dan doen?

Mijnpolitie.nl

Denkt u dat u te maken hebt met oplichting? Doe aangifte bij de politie. Bent u opgelicht via Marktplaats? Dan bestaat hiervoor een speciaal meldpunt. Meer informatie over dit meldpunt vindt u op de website mijnpolitie.nl

U kunt via dit meldpunt ook meteen aangifte doen.

Fraudehelpdesk

U kunt uw melding ook bij de Fraudehelpdesk neerleggen. De Fraudehelpdesk is een centraal punt in Nederland voor informatie, vragen en meldingen over fraude en oplichting. Deze helpdesk is er voor burgers en bedrijven.

Wilt u meer informatie over de Fraudehelpdesk en wat zij precies voor u kan betekenen? Kijk dan op de website van de Fraudehelpdesk. Of neem contact op via het telefoonnummer: 088-7867372.

Ik heb te maken met een financieel dienstverlener of een financieel product waar mijn klacht of vraag over gaat, waar kan ik terecht?

De AFM (Autoriteit Financiële Markten) ziet toe op de financiële markt. Dat betekent dat u met dit soort meldingen over financiële producten en diensten bij hen terecht kan.

Voor informatie over een financiële instelling of het indienen van klachten tegen een financiële instelling, bel het Meldpunt Financiële markten:
(T) 0900 - 540 0540 (€ 0,05 per minuut, bereikbaar op werkdagen van 08.30 - 17.00u)

Ik heb een klacht over een ondernemer die buiten Nederland maar wel in de EU, gevestigd is. Waar kan ik dan terecht?

Neem contact op met het Europees Consumenten Centrum.

Europees Consumenten Centrum
Postbus 487
3500 AL Utrecht
(E) info@eccnl.eu
(T) 030 - 2326440 (maandag t/m vrijdag, 9:00-17:00 uur)

Informatie bookmarken of delen