Concentraties van ondernemingen

Mogen bedrijven zomaar samengaan? Wie let op de macht van bedrijven?

Soms wordt één bedrijf erg groot. Als het zo groot wordt dat andere bedrijven die dezelfde soort producten maken of verkopen of dezelfde soort diensten aanbieden geen eerlijke kans meer hebben, is er weinig concurrentie meer. Dit kan slecht zijn voor consumenten.

Het is daarom niet altijd goed als een paar grote bedrijven die eerst zelfstandig waren, samengaan. Deze grote bedrijven kunnen samen zo groot worden dat ze te veel macht krijgen en daardoor hun prijzen verhogen of de kwaliteit verminderen. De Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) controleert vooraf of bedrijven die een ander bedrijf willen overnemen of willen fuseren niet te veel macht krijgen. Niet alle bedrijven mogen zomaar samengaan. Dit staat in de Mededingingswet.

Op welke manieren kunnen bedrijven met elkaar samengaan?

Er zijn drie manieren waarop bedrijven met elkaar kunnen samengaan.

Een fusie

Bij een fusie ontstaat één nieuw bedrijf uit twee of meer bedrijven.

Een overname

Bij een overname koopt een bedrijf een ander bedrijf. Dat kan op verschillende manieren gebeuren. Bijvoorbeeld doordat een bedrijf de meerderheid van de aandelen in het andere bedrijf koopt.

Een joint venture

Bij een joint venture richten twee of meer bedrijven samen een nieuw bedrijf op, waar ze samen eigenaar van zijn. Dit nieuwe bedrijf heet een joint venture.

Wat zijn de regels als bedrijven samengaan?

Alleen grote bedrijven die samen willen gaan, moeten dit vooraf bij de NMa melden. Ze mogen pas samengaan als de NMa dit goedvindt.

Bedrijven moeten hun plannen om samen te gaan bij de NMa melden:

• als de bedrijven samen in de hele wereld meer dan 113.450.000 euro per jaar verdienen met de verkoop of het maken van producten of het aanbieden van diensten. Dit noemen we ook wel hun gezamenlijke wereldwijde jaaromzet;
• en als minstens twee van de bedrijven ieder in Nederland voor minstens 30.000.000 euro per jaar verdienen. Dit noemen we ook wel hun jaaromzet.

Voor bedrijven in de zorg gelden andere regels. Zorgbedrijven moet hun plannen melden als ze samen meer dan 55.000.000 euro per jaar verdienen en als in ieder geval twee van de bedrijven minstens 10.000.000 euro per jaar verdienen. Ook moeten deze bedrijven in het jaar ervoor minstens 5.500.000 euro hebben verdiend met het geven van zorg.

Wanneer hoeven bedrijven hun samenwerking niet te melden?

Hebben bedrijven een lagere omzet dan in het vorige stukje staat? Dan hoeven ze hun plannen om samen te gaan niet vooraf bij de NMa te melden.

Soms verdienen bedrijven ook veel in andere Europese landen. Dan moeten ze hun plannen om samen te gaan melden bij de Europese Commissie. De NMa hoeft dan geen toezicht te houden. Dit geldt als de gezamenlijke wereldwijde jaaromzet meer dan 5 miljard euro is en ten minste twee van de bedrijven ieder een jaaromzet in de Europese Unie hebben van minstens 250 miljoen euro.

Wat doet de NMa met een fusiemelding?

Komt er een melding van een fusie? Dan zet de NMa een bericht op haar website. De NMa kijkt dan of deze grote bedrijven door de fusie zo groot kunnen worden dat ze te veel macht krijgen.

• Website van de NMa

De NMa kan ook voorwaarden stellen aan de fusie. Soms zegt de NMa zelfs dat de fusie niet door mag gaan. De NMa zet altijd op haar website op de fusie of overname door mag gaan of niet. U kunt het besluit daar dan zelf nalezen.